Máttu halda hænur í garðinum á Íslandi?
Hænsnahald á Íslandi: það sem landslögin sem við lásum segja um skráningu, fuglaflensu, velferð og hænsnahald, og hvert á að leita.
Í stuttu máli
- Skráning hópsins: Tilkynning vegna velferðar við 250 alifugla eða fleiri; óljóst um minni hópa
- Landsregla um hænsnahald: Regla fundin
- Reglur um velferð: Regla fundin
- Fyrirmæli um að halda alifuglum inni vegna fuglaflensu: Endurkanna þarf stöðuna
Hvert á að leita: Matvælastofnun (MAST).
Opinberar heimildir lesnar: 4Tilvitnanir: 18Kannað 25. október 2026
Túlkun á landslögum sem gilda á Íslandi, byggð á heimildum, ekki lögfræðiráðgjöf. Samþykktir sveitarfélaga og skipulag, reglur húsfélaga og staðbundnar takmarkanir á hönum eða hænsnakofum eru ekki enn teknar með hér: kannaðu reglur sveitarfélagsins áður en þú færð þér hænur.
Hænsnahaldið þitt
Þessar niðurstöður ná yfir landsgildissviðið sem tilgreint er hér að neðan. Þær skera ekki úr um hvort hænur séu leyfðar á tilteknu heimili. Skipulag sveitarfélaga, kvaðir á eignum og aðrar staðbundnar reglur falla utan þessarar rannsóknar.
Skráning alifuglahaldara
Skilyrði gilda um þessa niðurstöðu
Gildir um: Starfsemi sem talin er upp í viðauka I við reglugerð um velferð alifugla, þar á meðal tilgreind alifuglabú, alifuglahús, útungunarstöðvar og byggingarframkvæmdir.
Það sem kannaðar heimildir segja
- Tilkynntu MAST eigi síðar en 30 dögum áður en starfsemi samkvæmt viðauka I hefst.
- Óheimilt er að hefja starfsemina fyrr en MAST hefur staðfest að skilyrði um húsakost, búnað og þekkingu séu uppfyllt.
- Reglugerð nr. 987/2026 gildir óháð því hvort dýr eru haldin í atvinnuskyni eða ekki, nema annað sé tekið fram, en þessi lýsing á gildissviði sýnir ekki tiltekna skráningarskyldu fyrir hænsni í garði.
- Samkvæmt reglugerð nr. 987/2026 ber umráðamaður dýra kostnað af merkingum og skráningum, nema annað sé sérstaklega ákveðið. Við höfum ekki staðfest neina fjárhæð gjalds né almennt skráningargjald fyrir hænsni í garði.
- Dýraskrá tekur ekki gildi fyrr en 1. janúar 2028; fram að því gildir bráðabirgðafyrirkomulag við skráningar. Hún er ekki sýnd hér sem tiltæk leið til skráningar nú.
Utan gildissviðs þessarar niðurstöðu
- Þetta er sérstök kvöð um tilkynningu og úttekt vegna velferðar, ekki heildarniðurstaða um dýraheilbrigði eða skráningu húsnæðis fyrir hænsni í garði. Óljóst er hvort hópar undir 250 fuglum séu almennt undanþegnir.
Viðmiðunarmörk
- Í viðauka I eru talin upp bú með 250 alifuglum eða fleiri, alifuglahús fyrir 250 alifugla eða fleiri, útungunarstöðvar og nýbyggingar eða meiriháttar breytingar á húsakosti. Flokkurinn um byggingar er ekki bundinn við 250 fugla mörk.
Stjórnvald: Matvælastofnun (MAST)
Gjald: Ekki ljóst af heimildunum sem við könnuðum.
Opinbert orðalag
Umráðamanni alifugla í starfsemi sem talin er upp í viðauka I, ber að tilkynna Matvælastofnun um fyrirhugaða starfsemi eigi síðar en 30 dögum áður en áætluð starfsemi hefst.
2. mgr. 3. gr., fyrsti málsliður · kannað
Matvælastofnun skal taka út fyrirhugaða starfsemi. Óheimilt er að hefja starfsemi áður en staðfesting Matvælastofnunar liggur fyrir um að skilyrði varðandi húsakost, búnað og þekkingu sem tilgreind eru í reglugerð þessari séu uppfyllt.
1. Bú með samtals 250 alifuglum eða fleiri. 2. Alifuglahús fyrir 250 alifugla eða fleiri. 3. Útungunarstöðvar. 4. Nýbyggingar eða meiriháttar breytingar á húsakosti.
Upprunaleg PDF-útgáfa Stjórnartíðinda, bls. 11, viðauki I, liðir 1–4 · kannað
Reglugerð þessi gildir óháð því hvort dýr eru haldin í atvinnuskyni eða ekki, nema annað sé sérstaklega tekið fram.
Umráðamaður dýra ber kostnað af merkingum og skráningum samkvæmt reglugerð þessari, nema annað sé sérstaklega ákveðið.
20. gr., Kostnaður · kannað
Dýraskrá samkvæmt 4. gr. tekur gildi 1. janúar 2028. Fram að því fara skráningar fram í miðlægum gagnagrunnum búfjártegundanna þ.e. Huppu, Fjárvís, Heiðrúnu og WorldFeng auk upplýsinga sem skrá á í gagnagrunnana Mark og Bústofn.
Fyrirmæli um að halda alifuglum inni vegna fuglaflensu
Endurkanna þarf núverandi stöðu
Kannaðu núverandi stöðu á opinberu síðunni (mast.is)Fyrirmæli geta breyst milli kannana. Könnun sem féll niður eða fyrirmæli sem eru útrunnin sýna ekki að engin fyrirmæli gildi.
Niðurstaða um fyrirmæli um að halda alifuglum inni, könnuð 25. október 2026
Gildissviðið og skilyrðin hér að neðan eru dagsettar upplýsingar, ekki staðfesting á stöðunni í dag.
Regla fundin fyrir gildissviðið hér að neðan
Beiting fyrirmæla um að halda alifuglum inni innan þessa gildissviðs: Kerfi með hættustigi; óljóst hvort einhver fyrirmæli gildi nú
Gildir um: Hættustigskerfið fyrir tímabundnar varnaraðgerðir vegna fuglaflensu á tilteknum svæðum eða á öllu landinu.
Það sem kannaðar heimildir segja
- Á hættustigi leggur MAST til við ráðherra tímabundnar varnaraðgerðir á tilteknum svæðum eða á öllu landinu.
- Í leiðbeiningum MAST um hættustig er fuglaeigendum sagt að fylgja fyrirmælum stofnunarinnar og þeim reglum sem birtar hafa verið með auglýsingu í Stjórnartíðindum.
- Meðal varúðarráðstafana sem taldar eru upp er að fuglarnir séu hafðir inni í yfirbyggðum gerðum eða húsum. Þetta er vísbending um kerfið, ekki sönnun þess að fyrirmæli um að halda fuglum inni gildi nú.
Utan gildissviðs þessarar niðurstöðu
- Listinn yfir varúðarráðstafanir og núverandi vöktunarsíða sýna ekki hvort bindandi fyrirmæli um að halda fuglum inni séu nú í gildi eða ekki.
- Kannað
- Endurkanna fyrir
Söguleg gögn, eins og þau voru könnuð
Þessar tilvitnanir sýna það sem var kannað á tilgreindum dögum. Þær staðfesta ekki núverandi stöðu fyrirmæla.
Leggur til við ráðherra að fyrirskipaðar verði tímabundnar varnaraðgerðir til að fyrirbyggja að fuglainflúensa berist í alifugla, aðra fugla í haldi, spendýr eða fólk, annað hvort á tilteknum svæðum eða á öllu landinu
Hættustig / Matvælastofnun · kannað
Fylgja fyrirmælum Matvælastofnunar og þeim reglum sem settar hafa verið með auglýsingu í Stjórnartíðindum.
Hættustig / Fuglaeigendur · kannað
Að fuglarnir séu hafðir inni í yfirbyggðum gerðum eða húsum
Staða - Uppfært 16.október 2026
Fyrirsögnin „Staða“ · kannað
Lágmarkskröfur um velferð í litlum hópum
Regla fundin fyrir gildissviðið hér að neðan
Gildir um: Venjulegt alifuglahald, þar á meðal litlir hópar. Skilgreining reglugerðarinnar á alifuglum nær til hænsnfugla af ættbálki Galliformes, anda, gæsa og annarra fugla sem aldir eru til framleiðslu á kjöti og eggjum.
Það sem kannaðar heimildir segja
- Í venjulegu alifuglahaldi skaltu afla þér grunnþekkingar á þörfum og umönnun alifugla, jafnvel þótt þú haldir aðeins einn fugl.
- Í venjulegu alifuglahaldi skaltu líta eftir fuglunum að minnsta kosti einu sinni á sólarhring og bæta úr því sem er ábótavant svo fljótt sem auðið er. Líta skal eftir kjúklingum, þ.e. Gallus gallus sem aldir eru til kjötframleiðslu, að minnsta kosti tvisvar á sólarhring; þetta er ekki regla um eftirlit tvisvar á sólarhring með öllum ungum hænum.
- Í venjulegu alifuglahaldi skulu gæði, magn og samsetning fóðurs fullnægja þörfum fuglanna. Tryggðu nægilegt og aðgengilegt fóður og vatn, með daglegum aðgangi að ómenguðu drykkjarvatni og fóðri.
- Fylgstu með fóðrun og heilbrigði fuglanna og kallaðu til dýralækni ef þörf krefur.
- Eftir fyrstu aðlögunardagana skulu fullorðnar varphænur hafa órofið myrkur í þriðjung sólarhringsins.
- Á útisvæðum skal vera skjól fyrir veðri og vindum. Þetta sýnir ekki að réttur sé til útivistar meðan takmarkanir vegna sjúkdóma gilda.
Utan gildissviðs þessarar niðurstöðu
- Óljóst er hvort ákvæðin um þekkingu, eftirlit og fóðrun í venjulegu alifuglahaldi gildi um útungunarstöðvar sem falla undir sérreglur 31. gr. Aðeins valdar kvaðir; hvorki tæmandi gátlisti um velferð né heimild til að halda alifugla á tiltekinni eign.
Opinbert orðalag
Alifuglar: Hænsnfuglar af ættbálki Galliformes, endur, gæsir og aðrir fuglar aldir til framleiðslu á kjöti og eggjum.
2. gr., skilgreiningin „Alifuglar“ · kannað
Öllum þeim sem halda alifugla, hvort sem það eru einn eða fleiri fuglar, er skylt að afla sér grunnþekkingar á þörfum og umönnun alifugla.
1. mgr. 4. gr. · kannað
Eftirlit skal haft með alifuglum að lágmarki einu sinni á sólarhring og bæta svo fljótt sem auðið er úr því sem er ábótavant. Eftirlit skal hafa með öllum kjúklingum að lágmarki tvisvar sinnum á sólarhring.
2. mgr. 5. gr. · kannað
Gæði fóðurs, magn og samsetning skal fullnægja þörfum fugla. Fóðrun og brynning skal vera aðgengileg og nægileg öllum fuglum. Fuglar skulu hafa daglegan aðgang að ómenguðu drykkjarvatni og fóðri.
1. mgr. 6. gr. · kannað
Umráðamaður skal fylgjast með fóðrun og heilbrigði alifugla í hans umsjá og kalla til dýralækni ef með þarf.
1. mgr. 12. gr. · kannað
Eftir fyrstu aðlögunardagana skal tryggja fullorðnum varphænum órofna myrkvun þriðjung sólarhringsins.
4. mgr. 16. gr., fyrsti málsliður · kannað
Á útisvæðum skal vera skjól fyrir veðri og vindum.
Lokamálsgrein 18. gr. · kannað
Landsreglur um alifuglahald
Regla fundin fyrir gildissviðið hér að neðan
Gildir um: Breytingin á landsvísu frá hefðbundnum búrum, eins og þau eru skilgreind í 24. gr. reglugerðar um velferð alifugla.
Það sem kannaðar heimildir segja
- Samkvæmt ákvæði til bráðabirgða skyldi hætta notkun hefðbundinna búra skv. 24. gr. eftir 30. júní 2023.
Utan gildissviðs þessarar niðurstöðu
- Þetta er hvorki bann við öllum gerðum búra né heimild til að halda fugla á tiltekinni eign. Óljóst er hvað er ákveðið í landsreglum og hvað í svæðisbundnum reglum.
Opinbert orðalag
Notkun á hefðbundnum búrum skv. 24. gr. skal hætt eftir 30. júní 2023.
Ákvæði til bráðabirgða · kannað
Algengar spurningar
- Þarf að skrá heimilishænur á Íslandi?
- Tilkynning vegna velferðar við 250 alifugla eða fleiri; óljóst um minni hópa. Gildir um: Starfsemi sem talin er upp í viðauka I við reglugerð um velferð alifugla, þar á meðal tilgreind alifuglabú, alifuglahús, útungunarstöðvar og byggingarframkvæmdir. Viðmiðunarmörk: Í viðauka I eru talin upp bú með 250 alifuglum eða fleiri, alifuglahús fyrir 250 alifugla eða fleiri, útungunarstöðvar og nýbyggingar eða meiriháttar breytingar á húsakosti. Flokkurinn um byggingar er ekki bundinn við 250 fugla mörk. Utan þessarar niðurstöðu: Þetta er sérstök kvöð um tilkynningu og úttekt vegna velferðar, ekki heildarniðurstaða um dýraheilbrigði eða skráningu húsnæðis fyrir hænsni í garði. Óljóst er hvort hópar undir 250 fuglum séu almennt undanþegnir. Hvert á að leita: Matvælastofnun (MAST).
- Máttu halda hænur heima á Íslandi?
- Regla fundin. Gildir um: Breytingin á landsvísu frá hefðbundnum búrum, eins og þau eru skilgreind í 24. gr. reglugerðar um velferð alifugla. Utan þessarar niðurstöðu: Þetta er hvorki bann við öllum gerðum búra né heimild til að halda fugla á tiltekinni eign. Óljóst er hvað er ákveðið í landsreglum og hvað í svæðisbundnum reglum. Tilvitnaðir textar: Ákvæði til bráðabirgða. Staðbundnar reglur um hvar hænur mega vera falla utan þessarar rannsóknar: kannaðu þær áður en þú færð þér hænur.
- Þarftu að halda hænum inni vegna fuglaflensu á Íslandi?
- Fyrirmæli geta breyst milli kannana og því sýnir þessi síða aldrei nein fyrirmæli sem gildandi. Opinber stöðusíða: mast.is.
- Gilda reglur um velferð lítilla hópa á Íslandi?
- Regla fundin. Gildir um: Venjulegt alifuglahald, þar á meðal litlir hópar. Skilgreining reglugerðarinnar á alifuglum nær til hænsnfugla af ættbálki Galliformes, anda, gæsa og annarra fugla sem aldir eru til framleiðslu á kjöti og eggjum. Utan þessarar niðurstöðu: Óljóst er hvort ákvæðin um þekkingu, eftirlit og fóðrun í venjulegu alifuglahaldi gildi um útungunarstöðvar sem falla undir sérreglur 31. gr. Aðeins valdar kvaðir; hvorki tæmandi gátlisti um velferð né heimild til að halda alifugla á tiltekinni eign. Tilvitnaðir textar: 2. gr., skilgreiningin „Alifuglar“; 1. mgr. 4. gr.; 2. mgr. 5. gr.; 1. mgr. 6. gr.; 1. mgr. 12. gr.; 4. mgr. 16. gr., fyrsti málsliður; Lokamálsgrein 18. gr.
Leyft þar sem þú býrð? Haltu þá skrá yfir hópinn.
PoultryPal heldur utan um fuglana, eggin, útungun, sölu og útgjöld svo þú sjáir nákvæmlega hvernig hópnum þínum gengur. Ókeypis niðurhal fyrir iOS og Android.
